Hot Air balloon over Volcanic tufa rock pillars (Fairy Chimneys), Love Valley near Goreme, Cappadocia, Turkey

Peri Bacaları Nasıl Oluştu?

‘Peribacası’ adı verilen ilgi çekici oluşumlar, vadilerin yamaçlarından akan sel suları ve esen rüzgârların volkan tüflerinden oluşan yapıları aşındırması sonucu oluşmuşlardır.

Akan sel suları, sert kayaları çatlatmış ve koparmıştır. Alt kısımlarda ise kolay aşınan malzeme olduğundan derin oyuklar oluşmuş, şekillerin yamaçları gerilemiştir. Bu sırada üst kısımlarda bulunan ve şapka şeklindeki sert malzeme sayesinde aşınmaktan kurtulan kısımlar ile konik biçimli gövdeler meydana gelmiştir. Bu da bizlere, peribacalarının oluşumu adına rüzgârdan çok akan sel sularının etkili olduğunu göstermektedir. Sel sularının bu kadar güçlü olmasındaki etkenler de zayıf bitki örtüsü ve tüflerin geçirimsizliğidir.

Peribacaları daha çok Paşabağı civarında bulunur. Konik gövdeye ve tepe kısımlarında kaya bloğuna sahiplerdir. Gövdeleri tüf, tüffit ve volkan küllerinden meydana gelmiş olan kayaçlardan; şapka kısmı ise lahar ve ignimbirit gibi sert kayaçlardan oluşmuştur. Dolayısıyla şapka kısmındaki kaya türü gövdedekinden daha sağlamdır. Bunu bir peribacasının oluşabilmesi için ilk şart olarak görebiliriz. Peribacalarının uzun veya kısa ömürlü olmaları ise şapkadaki kayanın direnciyle doğru orantılıdır. Yine şapka kısmındaki kaya, tüfün erozyonunu geciktirir ve bu da peribacasının yüksekliğini korur.

1 ila 15 metre arasında değişen çaplara sahip olan peribacalarında çatlak aralığı 1 metreden küçük veya 15 metreden büyük olduğunda peribacası oluşumu meydana gelmemektedir.

Erozyon tarafından Kapadokya Yöresi’nde meydana gelen peribacası şekillerini ise; şapkalı, mantar biçimli, sütunlu, sivri kayalı veya konili diye gruplayabiliriz. Bu oluşumların en çok bulunduğu alanlar Avanos – Uçhisar – Ürgüp arasında bulunan vadiler, Ürgüp – Şahinefendi arasındaki bölge, Nevşehir’in Çat kasabasın, Kayseri’nin Soğanlı Vadisi ve Aksaray’ın Selime Köyü çevresidir. Bölgenin bir diğer güzelliği ise yine vadi yamaçlarından akan yağmur sularıyla oluşmuş ilginç kıvrımlardır. Yöredeki lav tabakalarının ısı farkı sonucu yer yer oluşan renk armonisi de Uçhisar, Çavuşin, Güllüdere, Göreme, Meskendir, Ortahisar, Kızılçukur ve Pancarlı vadilerinde gözlemlenebilmektedir.

Yorum yapın

Emailiniz görünmeyecek. Doldurulması zorunlu alanlar *

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>